Türkiye’nin bilim ve teknoloji kurumu TÜBİTAK, son dönemin en çok tartışılan konularından biri olan üretken yapay zeka kullanımıyla ilgili önemli bir adım attı. Kurum, “TÜBİTAK Destek Başvuru ve Değerlendirme Süreçlerinde Üretken Yapay Zeka Kullanımına İlişkin Rehber” başlıklı yeni bir doküman yayımladı. Bu rehber, yapay zekanın sunduğu fırsatlardan yararlanırken, etik ilkelerin ve veri gizliliğinin nasıl korunacağına dair net bir çerçeve sunuyor.
TÜBİTAK tarafından yapılan duyuruda, teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasının, fırsatların yanı sıra etik, güvenlik, mahremiyet ve veri gizliliği gibi ciddi riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekildi. Yayımlanan rehberin temel amacı, bu teknolojilerin TÜBİTAK destek süreçlerinde hem araştırmacılar hem de değerlendiriciler (panelistler, hakemler) tarafından “etik” ve “sorumlu” bir şekilde kullanılması için gerekli ilkeleri belirlemektir.
Rehber, üretken yapay zekayı proje hazırlık süreçlerinde yardımcı bir “araç” olarak konumlandırıyor. Bu bağlamda, dil bilgisi düzeltmeleri, fikir geliştirme veya literatür taraması gibi alanlarda yapay zeka araçlarından faydalanılmasına olanak tanınıyor. Ancak, TÜBİTAK yapay zekanın “yazar” olarak kabul edilemeyeceğinin altını çizerken, proje önerisinin bilimsel doğruluğu, özgünlüğü, etik uygunluğu dahil olmak üzere tüm içeriğinden tam sorumluluğun proje yürütücüsüne ait olduğunu vurguluyor. Ayrıca, yapay zeka araçları tarafından üretilen hatalı, eksik veya yanıltıcı bilgilerden doğabilecek tüm sonuçların da araştırmacının sorumluluğunda olduğu belirtiliyor.
Rehberin en dikkat çekici ve katı kurallarından biri de değerlendirme süreçleriyle ilgili. TÜBİTAK, panelist ve hakemlerin, değerlendirdikleri proje önerileri, süreçle ilgili kişisel veriler veya üçüncü taraflara ait gizli bilgiler gibi hassas materyalleri üretken yapay zeka araçlarıyla kesinlikle paylaşmasının yasaklandığını açıkça belirtiyor. Bu madde, proje güvenliği ve veri gizliliğinin sağlanması adına atılmış temel ve kritik bir adım olarak öne çıkıyor.
TÜBİTAK’ın bu adımı, inovasyonu ve teknolojik gelişmeleri teşvik ederken, bilimsel etiği, akademik dürüstlüğü ve en önemlisi veri güvenliğini koruma arasındaki dengeyi bulma çabasını gösteriyor. Yayımlanan bu rehber, Türkiye’de yapay zeka yönetişimi konusunda önemli bir emsal teşkil edecek gibi görünüyor.
? Rehbere tubitak.gov.tr/tr/kurumsal/hakkimizda/uretken-yapay-zeka-rehberi linki üzerinden ulaşabilirsiniz.